Türkiye’de üç çeşit özel yatırım bölgesi bulunmaktadır:
1. TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGELERİ (TGB) – TEKNOPARKLAR
-
Teknoloji Geliştirme Bölgeleri (TGB), AR-GE çalışmaları için tasarlanmış alanlar olup, yüksek teknoloji alanındaki yatırımları cazip hale getirmektedir.
-
Hâlihazırda 27’si faaliyette olan 39 TGB mevcuttur; diğer 12 bölgenin ise onayı alınmış olup yapımı devam etmektedir. Ankara’da altı, İstanbul’da beş, Kocaeli’nde ise üç TGB yer almaktadır. Aşağıdaki listede yer alan diğer illerde ise birer TGB mevcuttur.
Türkiye'deki TGB'lerin listesi
* ile işaretlenmiş TGB’ler faaliyette olanları temsil etmektedir.
TGB’lerin sağladığı avantajlar:
- Yazılım geliştirme ve AR-GE faaliyetlerinden elde edilen kazançlar 31 Aralık 2023 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden muaftır.
- TGB içinde üretilen uygulama yazılımlarının satışı 31 Aralık 2023 tarihine kadar KDV’den muaftır. Bunlara sistem yönetimi, veri yönetimi, iş uygulamaları, farklı iş sektörleri, internet, mobil telefonlar ve askeri komuta kontrol sistemlerinde kullanılan yazılımlar dâhildir.
- Bölgede çalışan, AR-GE ve destek personelinin bu görevleri ile ilgili ücretleri 31 Aralık 2023 tarihine kadar her türlü vergiden müstesnadır. Muafiyet kapsamındaki destek personeli sayısı AR-GE personeli sayısının % 10’unu aşamaz.
- İşletmeler, bölgede başlatıp sonuçlandırdıkları AR-GE projeleri sonucu elde ettikleri teknolojik ürünün üretilmesi için gerekli yatırımı, yönetici şirketin uygun bulması ve Bakanlığın izin vermesi şartıyla bölge içerisinde yapabilirler.
2. ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ (OSB)
Organize Sanayi Bölgeleri (OSB), şirketlerin hazır altyapı ve sosyal tesisleri kullanarak faaliyette bulunmalarını sağlayacak biçimde tasarlanmıştır.
- Bu bölgelerde sağlanan altyapıya yol, su, doğalgaz, elektrik, iletişim araçları, atık arıtma ve diğer hizmetler dâhildir.
- 80 ilimizde, hâlihazırda 148’i faal, toplam 263 OSB mevcuttur; geri kalan 115 OSB’nin yapımı hâlen Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde devam etmektedir.

İllere göre faaliyetteki OSB’lerin listesi
OSB’lerin sahip olduğu avantajlar
OSB’ler içinde faaliyet gösteren yatırımcılar, Türkiye’de mevcut teşvik uygulamalarına (genel yatırım teşvikleri, büyük ölçekli yatırım teşvikleri, bölgesel ve sektörel teşvikler, istihdama yönelik teşvikler, Ar-Ge faaliyetlerine yönelik destekler vb.) ek olarak, aşağıdaki avantajlardan da faydalanmaktadırlar:
- Arazi alımlarında KDV muafiyeti
- Tesis inşasının tamamlanmasından itibaren geçerli olmak üzere beş yıl boyunca emlak vergisi muafiyeti
- Düşük su, doğalgaz ve iletişim giderleri
- Parsellerin bölümü/birleştirilmesi işlemlerinde vergi muafiyeti – toplam maliyetin yaklaşık
% 0,54’üne tekabül eder
3. SERBEST BÖLGELER
-
Serbest bölgeler, Türkiye’nin siyasi sınırları içinde yer almalarına rağmen, gümrük bölgelerinin kapsamları dışında konumlandırılan özel alanlardır. Bu bölgeler ihracat odaklı yatırımların sayısını artırmak için tasarlanmıştır.
-
Gümrük bölgelerindeki ticari, finansal ve ekonomik alanlarda uygulanan yasal ve idari düzenlemeler serbest bölgelerde uygulanmamakta veya kısmen uygulanmaktadır.
-
Türkiye’de, AB ve Orta Doğu pazarlarına yakın 20 serbest bölge (19'u faal) olup, bunlar Akdeniz, Ege ve Karadeniz’deki limanlarla uluslararası ticaret yollarına erişimin kolayca sağlanabildiği noktalarda yer almaktadır.

Serbest bölgelerin listesi
Serbest bölgelerin sağladığı avantajlar
- Gümrük vergisi ve aynı tür diğer vergilerden % 100 muafiyet
- İmalat firmaları için kurumlar vergisinden % 100 muafiyet
- Katma değer vergisi (KDV) ve özel tüketim vergilerinden % 100 muafiyet
- Çalışan maaşı üzerinden alınan gelir vergisinden % 100 muafiyet (serbest bölgelerde ürettiği ürünlerin FOB bedelinin en az % 85’ini ihraç eden şirketler için)
- Mallar süre sınırlaması olmaksızın serbest bölgelerde tutulabilmektedir.
- Şirketler, serbest bölgelerden elde edilen kârı hiçbir sınırlama olmaksızın yurt dışına ya da Türkiye’ye serbestçe aktarabilmektedir.