İş Kanunu’nun ilgili hükümleri uyarınca, iş sözleşmelerini feshedecek işverenlerin ve çalışanların, aşağıdaki tabloda gösterildiği üzere, fesih işleminden belirli bir süre önce bildirimde bulunmaları gerekmektedir.
|
Çalışma süresi |
Bildirim süresi |
|
0 - 6 ay |
2 hafta |
|
6 - 18 ay |
4 hafta |
|
18 - 36 ay |
6 hafta |
|
36 aydan fazla |
8 hafta |
Bir iş sözleşmesi iki şekilde feshedilir:
1) İş sözleşmesinin fesih bildirimi ile sona erdirilmesi
2) İş sözleşmesinin geçerli bir sebebe dayalı olarak, fesih bildirimi olmaksızın sona erdirilmesi
İş sözleşmesinin fesih bildirimi ile sona erdirilmesi
Gerek çalışan gerekse işveren, belirsiz süreli iş sözleşmelerini yukarıdaki tabloda belirtilen bildirim sürelerine dayalı olarak feshedebilir. İşveren, bildirim süresine karşılık gelen ücreti ödeyerek iş sözleşmesini feshedebilir. Ancak, iş güvenliğine tabi çalışanlar, söz konusu fesih işleminin geçerliliğini yargı denetimine tabi tutma hakkına sahiptir.
İş sözleşmesinin geçerli sebeplere dayalı olarak, fesih bildirimi olmaksızın sona erdirilmesi
Aşağıdaki koşullar altında, gerek işveren gerekse çalışan, iş sözleşmesini bildirimde bulunmaksızın feshetme hakkına sahiptir:
- Sağlık sebepleri
- Görevi kötüye kullanma ve benzer sebeplerden kaynaklanan durumlar
- Çalışanın bir haftadan daha uzun bir süre çalışmasını engelleyen “zorlayıcı sebepler”
Fesih tazminatı (kıdem tazminatı)
Emeklilik ya da istifa veya görevi kötüye kullanma dışındaki sebeplerden dolayı iş sözleşmeleri feshedilen çalışanlara toplu bir fesih tazminatının ödenmesi gerekir. Bu tür tazminat ödemeleri, işçinin çalıştığı her bir yıl için emekli olma ya da işten ayrılma tarihinde geçerli olan brüt ücretin otuz günlük tutarına dayalı olarak hesaplanır. Ancak, çalışılan her bir yıl için otuz günlük ücret ödenmesi yöntemine dayalı olarak ödenen miktar, altı ayda bir kararlaştırılan ve 2011 yılının ilk yarısı için 2.623,23 TL olarak belirlenen sınırı aşamaz. İş sözleşmesinde ilgili bir hükmün olması durumunda, söz konusu ödeme sınırını geçen tazminat ödemelerinin yapılması da kabul edilebilir.
Belirtilen ödeme sınırının altındaki tazminat ödemeleri için gelir stopaj vergisi alınmazken, söz konusu sınırı aşan ödemeler için gelir vergisi alınır. Çalışanların fesih tazminatı almaya hak kazanmalarına ilişkin gerekçeler aşağıda belirtilmiştir:
a) Çalışanın askerlik görevi nedeniyle işyerinden ayrılması (erkekler için geçerlidir)
b) Çalışanın emekliye ayrılması (Bağlı bulunan sigorta kurumlarından yaşlılık ya da emeklilik aylığı veya malullük ödemesi almak amacıyla)
c) Kadın çalışanların evlendikleri tarih itibarıyla bir yıl içinde iş sözleşmelerini kendi istekleri ile sona erdirmeleri
d) Çalışanın vefat etmesi