İstihdam Koşulları 

Türkiye’deki çalışma koşulları esas olarak Türk İş Kanunu ve Sendikalar Kanunu ile düzenlenir.

Yeni Türk İş Kanunu uyarınca, dört farklı iş sözleşmesi bulunmaktadır:

a) “Süreksiz” ve “sürekli” işlerdeki iş sözleşmeleri

b) “Belirli süreli” veya “belirsiz süreli” iş sözleşmeleri

c) “Kısmî süreli” işlerdeki iş sözleşmeleri

d) “Çağrı üzerine çalışma”ya ilişkin iş sözleşmeleri

İş sözleşmelerinin belirli bir şekilde sona erdirilmesi gerekmez. Ancak, iş sözleşmesinin belirli bir süre için imzalanması durumunda, sözleşmenin yazılı olarak sonlandırılması gerekir. İş sözleşmeleri damga vergisinden ve diğer vergilerden muaftır.

Çalışanlar arasında dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefî inanç, din ya da benzeri ölçütlere dayalı olarak ayırım yapılması hukuken yasaktır. Aynı ya da eşdeğer işleri yapan çalışanlara verilecek ücretlerin belirlenmesi sırasında cinsiyete dayalı olarak ayırım yapılması da yasaktır. Eşit davranma ilkesinin ihlali durumunda, ayrımcılığa maruz kalan çalışan maddi tazminat talebinde bulunabilir.

Çalışma Süreleri ve Fazla Çalışma

İş Kanunu uyarınca, normal çalışma süresi haftada en fazla 45 saattir. Prensip olarak, bu 45 saatlik süre çalışma günlerine eşit şekilde dağıtılabilir. Ancak, yeni İş Kanunu kapsamında getirilen yeni kurallara göre, normal çalışma süresi, çalışma günleri arasında dengesiz bir şekilde dağıtılabilir; bunun için günlük çalışma süresinin 11 saati aşmaması ve çalışma süresinin çalışma günleri arasında dengesiz bir şekilde dağıtılmasının taraflarca kabul edilmesi gerekir.

Haftalık 45 saatlik çalışma süresi sınırını aşan saatlere ilişkin ödemeler “fazla çalışma süresi” kapsamında yapılır. Fazla çalışılan her saat için yapılacak ödeme normal ücretin/maaşın saat başına düşen miktarının 1,5 katı olmalıdır. Fazla çalışma yapan işçilere ödeme yapmak yerine fazla çalışılan her saat için 1,5 saatlik dinlenme süresi de verilebilir. Hafta tatillerindeki ve resmi tatillerdeki fazla çalışmalar için saat başına düşen normal çalışma ücretlerinin iki katı ücret ödenir. Ücretler kanunda belirtilen asgari ücretlerdir ve çalışanlar ile işverenler arasında imzalanan toplu iş sözleşmelerine ya da iki taraflı anlaşmalara dayalı olarak artırılabilir. Toplam fazla çalışma süresi yılda 270 saati aşamaz.

Yıllık Ücretli İzin

Altı ücretli resmi tatil günü (1 Ocak, 23 Nisan, 1 Mayıs, 19 Mayıs, 30 Ağustos ve 29 Ekim) ve iki ücretli dini bayram tatili olmak üzere yılda toplam sekiz ücretli izin günü vardır. Deneme süresi de dâhil olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olmaları koşulu ile çalışanlar, aşağıda belirtilen çalışma sürelerine uygun şekilde ücretli yıllık izin yapmaya hak kazanırlar:

Bu izin süreleri kanunda belirtilen asgari sürelerdir ve çalışanlar ile işverenler arasında imzalanan toplu iş sözleşmelerine ya da iki taraflı anlaşmalara dayalı olarak uzatılabilir.