​​Türkiye’nin yatırım mevzuatı, uluslararası standartlara uygunluğu ve sadeliğinin yanında tüm yatırımcılara eşit muamele sunmaktadır. 

Yatırım mevzuatının temelini; 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki Kanunu, 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu, Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu Uygulama Yönetmeliği, çok taraflı ve ikili anlaşmalar ile sektörel bazda yatırımların teşvikini düzenleyen muhtelif kanunlar ve ilgili alt düzenlemeler oluşturmaktadır.

Doğrudan Yabancı Yatırımlar (DYY) Kanunu​

4875 Sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar (DYY) Kanunu’nun amacı aşağıdaki gibidir:

  • Ülkeye doğrudan yabancı yatırımları teşvik etmek​​

  • Yatırımcıların haklarını korumak​

  • Yatırımcı ve yatırım tanımlarını uluslararası standartlar düzeyine getirmek​​
  • Doğrudan yabancı yatırımlar için onaya dayalı bir sistem yerine bildirime dayalı bir sistem kurmak

  • Tesis edilen politikalar ve prosedürler vasıtasıyla doğrudan yabancı yatırımların hacmini artırmak​

DYY Kanunu, yabancı yatırımcılar ve doğrudan yabancı yatırımların bir tanımını yapmaktadır. Ayrıca bu kanun; yatırım serbestisi, milli muamele, kamulaştırma ve devletleştirme, kârın serbest transferi, ulusal ve uluslararası tahkim ve alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleri, nakit dışı sermayenin değer tespiti, yabancı personel istihdamı ve irtibat büroları gibi doğrudan yabancı yatırımların önemli ilkelerini de açıklamaktadır.

DYY Kanunu Uygulama Yönetmeliği’nde DYY Kanunu’nda yer verilen konulara ilişkin prosedür ve ilkeler belirtilmiştir. DYY Kanunu’nun yabancılar için verilen çalışma izinleri konusundaki hedefi:​

  • Yabancılar tarafından yürütülen işleri düzenlemek

  • Yabancılara verilen çalışma izinleri hakkındaki kurallara ilişkin hüküm ve şartları belirlemektir
Liberal-Investment-Climate-TR.png

Yatırımların Teşvik Edilmesi ve Korunmasına Yönelik İkili Anlaşmalar​

Yatırımların teşvik edilmesi ve korunmasına yönelik ikili anlaşmalar, 1962 yılından bu yana, karşılıklı yatırım ilişkilerini geliştirme potansiyeline sahip ülkelerle imzalanmaktadır. Karşılıklı yatırım anlaşmalarının temel amacı, söz konusu ülkelerin sınırları dâhilindeki yatırımcılar ve yatırımlara yönelik muamele standartlarını belirleyerek akit taraflar arasında ekonomik iş birliği için olumlu bir ortam oluşturmaktır. Bu anlaşmalar, akit taraflar arasındaki sermaye akışını artırarak istikrarlı bir yatırım ortamı sağlamayı amaçlamaktadır. Ayrıca, uluslararası tahkim hükmüne sahip bu anlaşmalar, yatırımcılar ve ev sahibi ülke arasında doğabilecek anlaşmazlıkların en etkin biçimde çözülmesine ilişkin yolları ortaya koymaktadır. Türkiye 98 ülke ile İkili Yatırım Anlaşması imzalamıştır. Ancak Türkiye, uluslararası bir anlaşmanın ulusal hukuk sisteminin bir parçası haline gelmesi için onaylanması ve yayımlanmasının gerektiği düalist bir ülkedir. Bu kapsamda, söz konusu 98 İkili Anlaşmanın şu ana kadar 81 tanesi yürürlüğe girmiştir.

 81 İKİLİ YATIRIM ANLAŞMASI

Afganistan, Almanya, Amerika Birleşik Devletleri, Arjantin, Arnavutluk, Avustralya, Avusturya, Azerbaycan, Bahreyn, Bangladeş, Belçika-Lüksemburg, Beyaz Rusya, Birleşik Arap Emirlikleri, Bosna-Hersek, Bulgaristan, Çek Cumhuriyeti, Çin, Danimarka, Estonya, Etiyopya, Fas, Filipinler, Finlandiya, Fransa, Guatemala, Gü​ney Kore, Gürcistan, Hırvatistan, Hindistan, Hollanda, İngiltere, İran, İspanya, İsrail, İsveç, İsviçre, İtalya, Japonya, Katar, Kazakistan, Kırgızistan, Kosova, Kuveyt, Küba, Letonya, Libya, Litvanya, Lübnan, Macaristan, Makedonya, Malezya, Malta, Meksika, Mısır, Moğolistan, Moldova, Morityus, Özbekistan, Pakistan, Polonya, Portekiz, Romanya, Rusya, Senegal, Sırbistan, Singapur, Slovakya, Slovenya, Suriye, Suudi Arabistan, Tacikistan, Tanzanya, Tayland, Tunus, Türkmenistan, Ukrayna, Umman, Ürdün, Vietnam, Yemen, Yunanistan.​

Kaynak: Ticaret Bakanlığı​

​​​​​
Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşmaları

Türkiye 85 ülke ile herhangi iki ülkeden birinde ödenmiş olan bir verginin, diğerinde ödenmesi gereken vergiden düşülmesine ve bu yolla çifte vergilendirmenin önlenmesine olanak tanıyan Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşmaları (ÇVÖA) imzalamış bulunmaktadır.

Türkiye, bu anlaşmaya taraf olan ülkelere yenilerini ekleyerek Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşmalarının kapsama alanını genişletmeye devam etmektedir.
​​​

85 ÇİFTE VERGİLENDİRMENİN ÖNLENMESİ ANLAŞMASI


​Almanya, Amerika Birleşik Devletleri, Arnavutluk, Avustralya, Avusturya, Azerbaycan, Bahreyn, Bangladeş, Belçika, Beyaz Rusya, Birleşik Arap Emirlikleri, Bosna Hersek, Brezilya, Bulgaristan, Cezayir, Çek Cumhuriyeti, Çin, Danimarka, Endonezya, Estonya, Etiyopya, Fas, Filipinler, Finlandiya, Fransa, Gambia, Güney Afrika, Güney Kore, Gürcistan, Hırvatistan, Hindistan, Hollanda, İngiltere, İran, İrlanda, İspanya, İsrail, İsveç, İsviçre, İtalya, Japonya, Kanada, Katar, Kazakistan, Kırgızistan, Kosova, Kuveyt, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Letonya, Litvanya, Lübnan, Lüksemburg, Macaristan, Makedonya, Malezya, Malta, Meksika, Mısır, Moğolistan, Moldova, Norveç, Özbekistan, Pakistan, Polonya, Portekiz, Romanya, Rusya Federasyonu, Sırbistan ve Karadağ, Singapur, Slovakya, Slovenya, Sudan, Suriye, Suudi Arabistan, Tacikistan, Tayland, Tunus, Türkmenistan, Ukrayna, Umman, Ürdün, Vietnam, Yemen, Yeni Zelanda, Yunanistan.



Kaynak: Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB)​

​​

Sosyal Güvenlik Anlaşmaları

Türkiye 30 ülke ile Sosyal Güvenlik Anlaşması imzalamış olup, bu anlaşmalar kendi ülkeleri dışında çalışanların ülkeler arasındaki hareketini kolaylaştırmaktadır. Bu ülkelerin sayısı, DYY kaynağı ülkelerin genişleyen yelpazesine bağlı olarak artacaktır.​

30 SOSYAL GÜVENLİK ANLAŞMASI


Almanya, Arnavutluk, Avusturya, Azerbaycan, Belçika, Bosna-Hersek, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Fransa, Güney Kore, Gürcistan, Hırvatistan, Hollanda, İngiltere, İsveç, İsviçre, İtalya, Kanada ve Quebec Eyaleti, Karadağ, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Libya, Lüksemburg, Macaristan, Makedonya, Norveç, Romanya, Sırbistan, Slovakya​ ve Tunus. 




Source: Sosyal Güvenlik Kurumu​ (SSI)​

​​
​​
​​Türkiye'nin yatırım ortamı son yıllarda önemli ölçüde iyileşmiş ve uluslararası rekabetçilikte bir vergi sistemiyle vergi yükünü azaltmıştır.

Toplam Vergi ve Katkı Oranı* – 2018 (kâr %)
Kaynak: Dünya Bankası

*Toplam Vergi Oranı: Kâr veya kurumlar vergisi, işveren tarafından karşılanan sosyal katkı payları ve işçilik vergileri, emlak vergileri, ciro vergileri ve diğer vergiler (belediye ücretleri ve taşıt vergileri gibi).

Uluslararası Vergi Rekabet Gücü – 2018 (Endeks = en rekabetçi olarak 100 **)

Kaynak: Vergi Vakfı

**Vergi rekabeti ülkelerin vergi politikalarını beş kategoride ölçmektedir: kurumlar gelir vergisi, tüketim vergileri, emlak vergileri, bireysel vergiler ve uluslararası vergi kuralları.
​​
​​​